Fjármagnstekjuskattur

Almennt

Hvað er fjármagnstekjuskattur?

Fjármagnstekjuskattur er skattur sem leggst á sérgreindan tekjustofn sem er eignatekjur, þ.e. vextir, arður, söluhagnaður og leigutekjur. Skatturinn er 15% (*) tekjuskattur en ekkert útsvar er lagt á þennan stofn. Þannig verða til tveir tekjuskattsstofnar, þ.e. fjármagnstekjur sem skattleggjast í 15% (*) og aðrar tekjur sem að eru í hinu almenna skattþrepi.

(* Sjá nánar ákvæði I til bráðabirgða í lögum nr. 70/2009)

Hverjir greiða fjármagnstekjuskatt?

Einstaklingar utan atvinnurekstrar og aðilar sem undanþegnir eru skattskyldu samkvæmt 4. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt, þurfa að greiða fjármagnstekjuskatt. Á lögaðila er ekki lagður sérstakur fjármagnstekjuskattur heldur greiða þeir skatt af fjármagnstekjum eftir sömu reglum og gilda um aðrar tekjur. Sama á við um einstaklinga sem hafa með höndum atvinnurekstur, þ.e. þeir greiða ekki sérstakan fjármagnstekjuskatt vegna fjármagnstekna sem tilheyra atvinnurekstri. Af þeim er þó dregin staðgreiðsla af vöxtum og arði, sbr. nánar hér á eftir. Nokkrir aðilar eru þó alveg undanþegnir skattskyldu, sbr. 5. mgr. 71. gr. laga um tekjuskatt.

Sjá bæklinginn Skattlagning fjármagnstekna (1997)

Fjármagnstekjuskattur rekstraraðila

Innheimta í staðgreiðslu

Ítrekað skal það sem fram hefur komið að á lögaðila og einstaklinga sem hafa með höndum atvinnurekstur er ekki lagður sérstakur fjármagnstekjuskattur heldur greiða þeir skatt af fjármagnstekjum eftir sömu reglum og gilda um aðrar tekjur. Þó hvílir skylda til að greiða fjármagnstekjuskatt og sæta innheimtu í staðgreiðslu á öllum þeim sem fá vaxtatekjur og arðstekjur, sbr. lög nr. 94/1996. Greiðsluskyldan nær þannig bæði til einstaklinga og allra lögaðila, þ.m.t. til félaga og félagssamtaka, sjóða og stofnana sem undanþegnir eru greiðslu tekjuskatts skv. 2., 3., 5., 6. og 7. tölulið 4. gr. laga nr. 90/2003, um tekjuskatt.

Staðgreiðsla þessi er bráðabirgðagreiðsla tekjuskatts, nema annað sé tekið fram í lögunum.

Við endanlega álagningu er skattur á fjármagnstekjur einungis lagður á þær tekjur sem ekki stafa af atvinnurekstri. Það eru því í raun aðeins einstaklingar sem greiða fjármagnstekjuskattinn, svo og þau félög og félagasamtök, sjóðir og stofnanir sem undanþegnar eru skattskyldu skv. 4. gr. laga um tekjuskatt.

Rekstraraðilar sæta engu að síður afdrætti staðgreiðslu, þar sem skilaskyldir aðilar eiga ekki að gera og geta í sumum tilvikum ekki gert greinarmun á því hvort þeir eru að innheimta staðgreiðslu af tekjum af fjármagnskröfum utan eða innan atvinnurekstrar.

Hjá lögaðilum og einstaklingum í atvinnurekstri eða sjálfstæðri starfsemi skal réttilega ákvörðuð og innborguð staðgreiðsla af fjármagnstekjum, sem verða til í atvinnurekstri þeirra, vera bráðabirgðagreiðsla upp í væntanlegan álagðan tekjuskatt eða önnur opinber gjöld sem lögð verða á slíka rekstraraðila.

Þetta þýðir að þær fjármagnstekjur sem stafa af atvinnurekstri einstaklinga, sem og allar fjármagnstekjur lögaðila (tengjast allar rekstri) falla í raun undir venjulegt tekjuskattshlutfall slíkra aðila. Sú upphæð sem greidd hefur verið í staðgreiðslu (10% eða 15%(*)) af slíkum tekjum er því fyrirframgreiðsla tekjuskatts. Ef aðilar (t.d. lögaðilar) greiða ekki tekjuskatt (t.d. vegna þess að tap er af rekstrinum), er hinn aftekni fjármagnstekjuskattur endurgreiddur við álagningu.

(* Sjá nánar ákvæði III til bráðabirgða í lögum nr. 70/2009)

Hvernig farið er með greiðslu fjármagnstekjuskatts á skattframtali rekstraraðila RSK 1.04

Í reit 3610 Vaxtatekjur eru færðar brúttóvaxtatekjur rekstrarins, án frádráttar fjármagnstekjuskatts. Á sama hátt færist fenginn arður í reit 3622 Arður af innlendum hlutabréfum, án frádráttar fjármagnstekjuskatts.

Í reit 5140 Aðrar skammtímakröfur og fyrirframgreiddur kostnaður færist staðgreiðsla fjármagnstekjuskatts ef tap er á rekstri og rekstraraðilinn sætir ekki álagningu tekjuskatts. Á sama hátt færist staðgreiðsla fjármagnstekjuskatts til lækkunar á ógreiddum sköttum í reit 6840 Aðrar skammtímaskuldir, ef rekstraraðilinn mun sæta álagningu tekjuskatts.

Í reiti 9000 og 9010 á forsíðu rekstrarframtalsins eru síðan færðar þær fjárhæðir sem haldið hefur verið eftir í staðgreiðslu fjármagnstekjuskatts af arði og vöxtum.

Arðstekjur skráðra sameignarfélaga o.fl.

Þeir lögaðilar sem upp eru taldir í 3., 4. og 5. tölul. 1. mgr. 2. gr. laga um tekjuskatt, þ.e. sameignarfélög sem skráð eru sem sjálfstæðir skattaðilar, sem og ýmis önnur félög, sjóðir og stofnanir (t.d. sjálfseignarstofnanir og dánarbú), greiða aðeins 10% eða 15%(*) tekjuskatt af arðstekjum sínum (sbr. 3. mgr. 71. gr. laga um tekjuskatt). Hér er því um að ræða undantekningu frá því almenna ákvæði skattalaga að arðstekjur rekstraraðila skattleggist í hinu almenna skattþrepi þeirra.

(* Sjá nánar ákvæði III til bráðabirgða í lögum nr. 70/2009)

Þessir aðilar færa því arðstekjur sínar í sérstakan reit á forsíðu skattframtals rekstraraðila RSK 1.04 (reit 0970) og jafnframt bakfærist þessi fjárhæð í reit 4391 (til þess að fjárhæðin komi ekki með í tekjuskattsstofni sem fer í hið almenna skattþrep).